Sống trong môi trường nơi nhịp sống diễn ra nhanh, một người dễ bị cuốn theo lối sống hối hả. Ở nơi mà mọi người đều đua nhau tiến lên phía trước, một người có thể sẽ cảm thấy bị thua thiệt khi không đạt thêm được điều gì đó mỗi ngày. Từ lúc nào đó, ta đem lòng yêu ý tưởng tích luỹ nhiều kiến thức và nghĩ rằng ghi nhớ nhiều hơn là thông minh hơn. Ta coi biết nhiều là tốt vì vậy ta cố gắng đọc nhiều, nghe nhiều, xem nhiều, nhớ nhiều. Ta coi việc bình luận được về một vấn đề nghĩa là ta hiểu vấn đề đó vì vậy cứ diễn giải được quan điểm là ta thoả mãn. Ta đo lường sự thông minh bằng số lượng sách ta đọc, số podcast ta nghe, sự thành thạo khi suy luận lại theo những luận điểm đã có sẵn.
Khi việc hấp thụ kiến thức từ người khác trở thành thói quen, ta dễ trở nên lười suy nghĩ. Không có khả năng quan sát thực tế để hiểu những gì đang diễn ra, một người sẽ dễ bị phụ thuộc vào thực thể cho họ câu trả lời. Không cần biết câu trả lời đó có đúng hay không, thật hay không thật vì người đó cũng không để tâm để đánh giá lại, miễn là có một câu trả lời hợp tai để bám víu vào. Những gì diễn ra ở thực tế trước mắt có thể sẽ bị xem nhẹ vì thứ ta nắm chặt là những kiến thức mà ta đặt nặng. Đúng sai có thể chỉ còn được đánh giá dựa vào xem có thuận hay không thuận với quan điểm của ta, với ý tưởng của thực thể mà ta trân quý.
Đôi lúc, phụ thuộc vào kiến thức của người khác không tạo ra vấn đề, thậm chí tiện dụng và có lợi. Nhưng có những vấn đề, có những khía cạnh mà việc phụ thuộc vào kiến thức của người khác sẽ là vật cản ngăn một người nhìn ra được sự thật. Và khi hành động bắt nguồn từ những điều không thật, mâu thuẫn với thứ ta tương tác là điều rất dễ xảy ra.
Đối với khía cạnh liên quan tới cuộc sống và nội tâm, ghi nhớ nhiều kiến thức đôi khi không đem lại gì nhiều hơn ngoài cảm giác thoả mãn, an tâm là ta biết câu trả lời cho vấn đề. Một người có thể bình luận, diễn giải, chỉ bảo cho người khác về vấn đề trong khi vẫn đang thầm lặng loay hoay chịu đựng vấn đề.
Nếu những kiến thức nền tảng của cuộc đời một người bắt nguồn từ sự phụ thuộc kiến thức của người khác thì những quan điểm được xây dựng lên từ đó sẽ càng ngày càng mông lung, xa rời thực tế. Nếu không hiểu chính bản thân thì những đánh giá về người khác, về cuộc sống sẽ càng ngày càng phiến diện, quy chụp. Việc có nhiều quan điểm về cuộc sống nhưng không thật sự hiểu từ những thứ nhỏ nhặt nhất giống như xây một ngôi nhà trên cát. Chính bản thân sẽ cảm nhận được sự không chắc chắn nên một người sẽ trở nên nhạy cảm khi có biến cố xảy ra, khi thực tế không diễn ra theo ý muốn.
Những kiến thức nền tảng về cuộc sống chỉ bắt rễ khi ta quan sát từ thực tế, từ những thứ gần ta nhất. Mong muốn đằng sau suy nghĩ, ham muốn đằng sau hành động, những điều này ta có thể tự quan sát, không cần chuyên gia hay người thầy nào chỉ ta cách nhìn. Nhìn bản thân qua lăng kính của những kiến thức vay mượn sẽ không giúp một người hiểu bản thân mà chỉ đem lại ảo tưởng hiểu bản thân trong khi sự phi lí và bừa bộn vẫn ở đó trong tâm trí hàng ngày. Hành trình hiểu bản thân, hiểu cuộc sống bắt đầu khi một người không còn chờ đợi để hưởng trí tuệ từ người khác.
